Blog
Van data naar sturing: mijn reis als BI specialist in de detachering
Hoe vertaal je complexe bedrijfsprocessen en versnipperde data naar betrouwbare stuur- en verantwoordingsinformatie waarmee een organisatie verder kan?
Werken in de detachering bij CIMSOLUTIONS betekent elke keer opnieuw instappen in een nieuwe wereld: nieuwe teams, nieuwe processen, nieuwe datalandschappen en vooral nieuwe behoeftes die om heldere antwoorden vragen. Precies dát maakt dit werk voor mij al jaren zo inspirerend. Het is alsof je elke keer opnieuw in de gaarkeuken van een boeiende organisatie mag rondkijken.
Elke opdrachtgever kent zijn eigen dynamiek, maar de rode draad is altijd hetzelfde: hoe vertaal je complexe bedrijfsprocessen en versnipperde data naar betrouwbare stuur- en verantwoordingsinformatie waarmee een organisatie verder kan?
De begrippen stuur- en verantwoordingsinformatie suggereren een hiërarchie in een organisatie waarbinnen wordt gestuurd en verantwoord. Binnen die hiërarchie zullen er daarom één of meerdere niveaus aanwezig zijn die gestuurd worden en één of meerdere waarnaar verantwoord wordt. Louter het hoogste niveau stuurt alleen en het laagste niveau verantwoordt alleen.
Sturen en verantwoorden wordt in een grote organisatie veelal op drie niveaus uitgevoerd.
Het operationeel niveau voert de bedrijfsprocessen uit. Medewerkers registreren gegevens tijdens hun werk: klantgegevens, orders, statuswijzigingen. Managers leveren maandelijks rapportages aan het tactisch management, zoals b.v. aantallen orders, verkochte artikelen en doorlooptijden. Deze rapportages dienen als stuur- én verantwoordingsinformatie.
Het tactisch management vormt de schakel tussen strategie en operatie. Zij gebruiken rapportages, inclusief financiële rapportages, om richting te geven én om verantwoording af te leggen aan het strategisch management.
Het strategisch niveau stuurt op hoofdlijnen, neemt beslissingen op basis van financiële en inhoudelijke stuurinformatie en geeft door middel daarvan richting en uitvoering aan de uitgezette visie en strategie van een organisatie.
Het is mijn taak en verantwoordelijkheid om de vertaalslag te maken van de informatiebehoefte naar bruikbare stuur- en verantwoordingsinformatie op de drie beschreven niveaus. Dit betekent in de praktijk:
Deze taken resulteren in een eindproduct waarmee een organisatie haar werkprocessen kan onderbouwen met betrouwbare, uniforme en naar de brondata herleidbare stuur- en verantwoordingsinformatie. Begrippen en geaggregeerde meetwaarden van de werkprocessen zijn geen ruwe datasets meer, maar geven heldere inzichten waarmee alle lagen in de organisatie kunnen sturen en verantwoorden.
De klassieke business intelligence geeft ons een geaggregeerde meetwaarde aan de outputzijde van een kritiek bedrijfsproces of -subproces. Bijvoorbeeld dat er per maand een bepaald cijfer van een meetwaarde behaald moet worden om te kunnen beoordelen of een kritiek bedrijfsproces naar behoren presteert. Dit noemen we dan een KPI, een Key Performance Indicator.
Bij een KPI wordt ook een norm afgesproken. Voor bijvoorbeeld het begrip ‘Ziekteverzuim’ wordt een KPI ‘ZPM’, ‘Ziekteverzuim Percentage per Maand’ afgesproken. Er wordt als norm gesteld dat deze niet hoger mag worden dan 2%. Dit wordt een norm laag genoemd: we mogen hier in principe liefst niet overheen. Een norm hoog betekent dat een bepaalde minimale waarde per maand behaald moet worden. We komen hier liefst niet onder. “Bij het aanleggen van een snelweg dient er minimaal gemiddeld een kilometer asfalt per dag te worden gelegd”. Wanneer de norm laag of hoog niet wordt behaald, is het zaak uit te zoeken waardoor dat komt.
Er kunnen met de klassieke business intelligence vervolgens analyses worden gedaan op de geaggregeerde meetwaarden tegen verschillende invalshoeken ofwel dimensies. Er kan in het voorbeeld van het overschrijden van de 2% ziekteverzuim per maand worden gekeken bij welke afdeling dit het geval was. Bij het aanleggen van de snelweg waarbij er niet minimaal een kilometer asfalt gemiddeld per dag werd gelegd, bij welk team en in welke periode dat het geval was. Zo kan men de ‘vinger op de zere plek leggen’ en wat vooral belangrijk is: er iets aan doen, oftewel op tijd bijsturen.
Er zijn echter bedrijfsprocessen denkbaar die te complex zijn om tegen enkele invalshoeken te analyseren en daar conclusies uit te trekken. Wanneer er meerdere complexe subprocessen, terugkoppelingen en/of keuzemomenten in een bedrijfsproces aanwezig zijn, kan het zijn dat niet meer kan worden volstaan met een klassieke analyse van de (geaggregeerde) meetwaarden tegen enkele invalshoeken. We willen in zo’n geval echt in de grote hoeveelheid data van het proces zelf kunnen kijken, ook ergens midden in het proces en niet alleen maar aan de kant van de procesoutput!
Een teamleider die een klein overzichtelijk proces onder zijn of haar hoede heeft, kan dit bijsturen zonder gedetailleerde procesinformatie, maar niet wanneer het om een complex bedrijfsproces gaat. Een KPI wordt niet behaald: “Waar precies moet ik ingrijpen in mijn proces?”. We zijn dan in feite ‘blind’ om te kunnen zien wat er zich nou precies in het proces heeft afgespeeld.
Process mining kan in zulke gevallen helpen te ontdekken waar precies de bottlenecks in een bedrijfsproces zitten. De blinde zwarte inktvlek verdwijnt daardoor.
Daarnaast kan process mining helpen met processimulaties bij aanpassingen in het proces, het uitvoeren van compliance en conformance checks en het voorspellen van de afloop en nog resterende doorlooptijd van nog lopende processen.
Er is op internet een schat aan informatie te vinden over process mining en een groot palet aan process mining software. Een goede start kan een introductiecursus in process mining zijn. Een erg goede cursus die ik zelf heb gedaan, is die van Coursera: https://www.coursera.org/learn/process-mining.
Wat klantopdrachten en -projecten bij CIMSOLUTIONS gemeen hebben? Impact. Maar ook afwisseling, groei en het vertrouwen om verantwoordelijkheid te nemen. Bij CIMSOLUTIONS ben je geen pion, je wordt gezien als professional en als persoon. Je krijgt de ruimte om te leren, te onderzoeken, te experimenteren en collega’s te helpen groeien.
Detachering betekent voor mij:
In 2021 werd ik verkozen tot Medewerker van het Jaar voor kantoor Rotterdam: dit voelde als een hele mooie erkenning voor mijn harde werk, maar eigenlijk is elke succesvolle interessante opdracht al een beloning op zich.
Of het nu gaat om sociale dienstverlening, klantcontact, stedelijke ontwikkeling of handhaving, data vertellen altijd een verhaal. Mijn werk is om dat verhaal helder, betrouwbaar en bruikbaar te maken. De combinatie van businessanalyse, data-analyse, datamodellering, procesinzicht en technische kennis helpt daarbij dagelijks.
En precies daar ligt voor mij de kracht van detachering: elke opdracht is een nieuw hoofdstuk, maar de rode draad blijft hetzelfde. Je helpt organisaties verder door structuur en inzicht te brengen in datgene waar ze zowel dagelijks, maar ook op middellange en lange termijn op draaien: hun processen en hun data.
Frank Wouts
Senior Data & Business Intelligence Specialist